Kinh tế đêm đang trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP và tạo ra những cơ hội việc làm mới. PGS.TS Trần Đình Thiên – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam khẳng định rằng để phát triển kinh tế đêm hiệu quả, cần có những “tay chơi lớn” với tầm nhìn dài hạn và khả năng đầu tư mạnh mẽ. Quan điểm của chuyên gia hàng đầu này mở ra góc nhìn sâu sắc về tiềm năng và thách thức của mô hình kinh tế mới này tại Việt Nam.
Tại sao kinh tế đêm lại quan trọng với tăng trưởng kinh tế
Kinh tế đêm có thể thúc đẩy GDP tăng trưởng thêm 20-30%, đồng thời mở ra cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động theo cách hoàn toàn khác biệt, gắn chặt với kinh tế sáng tạo và văn hóa. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, giá trị thực sự của kinh tế đêm vượt xa những con số thống kê.
Trong thời đại tốc độ cao hiện nay, kinh tế đêm không thể bị xem nhẹ. Nó khởi dậy sự năng động của con người theo một phương thức hoàn toàn mới, tạo ra những trải nghiệm độc đáo mà kinh tế ban ngày không thể mang lại. Đặc biệt, mô hình này phù hợp với xã hội tri thức, sáng tạo và mang tính toàn cầu như hiện nay.
Kinh tế đêm còn góp phần đa dạng hóa chuỗi giá trị du lịch, kéo dài thời gian lưu trú của khách và tăng chi tiêu bình quân đầu người. Từ những quán bia phố cổ tấp nập đến các chương trình nghệ thuật tầm cỡ quốc tế, mỗi phân khúc đều có vai trò riêng trong việc xây dựng hệ sinh thái kinh tế đêm hoàn chỉnh.
Điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế đêm bền vững
Phát triển kinh tế đêm hiệu quả và bền vững đòi hỏi ba điều kiện cốt lõi: sự tham gia của các doanh nghiệp lớn đủ mạnh làm hạt nhân thúc đẩy, sự ủng hộ nhiệt tình từ chính quyền và cộng đồng, cùng với hệ thống hạ tầng đồng bộ. Đây là những yếu tố không thể thiếu để tạo nên sự đột phá trong lĩnh vực này.
Điều kiện đầu tiên và quan trọng nhất là phải có những doanh nghiệp lớn với đủ tầm để định hình kinh tế đêm. Tại Việt Nam hiện nay, các tập đoàn du lịch có khả năng làm điều này chỉ đếm trên đầu ngón tay. Những “ông lớn” này cần có tư duy đầu tư dài hạn, khả năng kết nối quốc tế và đủ nguồn lực để triển khai các dự án quy mô.
Yếu tố thứ hai là sự thay đổi nhận thức và văn hóa. Việc thích nghi với kinh tế đêm – với ánh sáng chói chang, âm thanh sôi động, cùng những thay đổi về nhịp sống – đòi hỏi quá trình giáo dục và thuyết phục kiên trì. Đây là câu chuyện của cả một thế hệ, cần sự hỗ trợ tích cực từ chính quyền địa phương.
Hạ tầng đồng bộ cũng đóng vai trò then chót, bao gồm hệ thống giao thông, chiếu sáng, an ninh, y tế và các dịch vụ công cộng hoạt động cả đêm. Thiếu một khâu nào trong chuỗi này, kinh tế đêm sẽ khó phát triển toàn diện.
Vai trò của các tập đoàn lớn trong định hình kinh tế đêm
Các tập đoàn lớn đóng vai trò “nhạc trưởng” trong việc dẫn dắt và định hình kinh tế đêm, không chỉ triển khai dự án riêng mà còn cộng hưởng sức mạnh để nâng tầm toàn bộ hệ sinh thái kinh tế đêm quốc gia. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, để “chơi lớn” trong sân chơi lớn này cần có những “tay chơi lớn” thực sự.
Sun Group được ông Thiên nhắc đến như một điển hình. Tập đoàn này đã chứng minh khả năng tạo ra những đột phá trong kinh tế đêm thông qua các dự án tại Phú Quốc và Đà Nẵng. Họ không chỉ đầu tư vào cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra những sản phẩm độc đáo, thu hút du khách quốc tế.
Mô hình hoạt động của các “ông lớn” này tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Khi một tập đoàn lớn đầu tư vào kinh tế đêm tại một địa phương, nó sẽ kéo theo sự phát triển của hàng trăm doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo ra hệ sinh thái kinh doanh đa tầng.
Trong “dàn nhạc” kinh tế đêm, doanh nghiệp lớn cần đảm nhận vai trò “người viết nhạc” – xây dựng chiến lược tổng thể và tạo ra trò chơi lớn. Nhà nước và các doanh nghiệp khác sẽ hòa nhịp, bổ trợ lẫn nhau để tạo nên bản giao hưởng hoàn chỉnh.
Mô hình thành công tại Đà Nẵng và Phú Quốc
Đà Nẵng với Lễ hội pháo hoa quốc tế (DIFF) và Phú Quốc với hệ sinh thái giải trí đa dạng là hai ví dụ điển hình cho thấy sự thành công của kinh tế đêm khi có sự tham gia của các tập đoàn lớn với tầm nhìn dài hạn. Những mô hình này đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, “đánh thức” cả một vùng đất.
DIFF không chỉ là một sự kiện đơn lẻ mà là chuỗi hoạt động kéo dài suốt hai tháng, tạo ra không gian sống động và kết nối với các điểm đến khác như Bà Nà Hills. Sự sắp xếp này không ngẫu nhiên – nó tạo ra nhịp sống kéo dài, nâng tầm điểm đến lên gấp bội so với trước.
Khu Đà Nẵng Downtown đã dần trở thành trung tâm kinh tế đêm sôi động của thành phố. Từ những show diễn nghệ thuật đẳng cấp quốc tế đến các hoạt động giải trí đa dạng, toàn bộ thành phố Đà Nẵng như được đánh thức và tạo ra sức hút mới với du khách.
Tại Phú Quốc, câu chuyện cũng tương tự nhưng mang đặc trưng riêng. Hòn đảo ngọc này đã phát triển một hệ sinh thái kinh tế đêm phong phú, từ các chợ đêm truyền thống đến những show diễn nghệ thuật đẳng cấp quốc tế. Sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại tạo nên một bức tranh đa chiều thu hút mọi phân khúc du khách.
Hướng phát triển tương lai và khuyến nghị
Để kinh tế đêm phát triển toàn diện, cần có sự hài hòa giữa hai tuyến: các doanh nghiệp nhỏ vừa, hộ gia đình và vai trò dẫn dắt của những “ông lớn” có tầm nhìn chiến lược. Sự cộng hưởng này sẽ tạo ra hệ sinh thái kinh tế đêm đa dạng và bền vững cho Việt Nam.
Chính sách hỗ trợ cần được điều chỉnh để thúc đẩy mạnh mẽ các doanh nghiệp có khả năng “chơi lớn”. Giá trị họ mang lại không chỉ là lợi ích riêng mà là sự phát triển toàn diện cho cả vùng đất. Đây là tư duy cần thay đổi mạnh mẽ trong thời gian tới.
Phát triển kinh tế đêm cũng cần có một hành trình dài hơi và bền bỉ, đi liền với quá trình dịch chuyển nhận thức và giao thoa văn hóa. Không thể vội vàng mà cần kiên nhẫn xây dựng từng bước một cách chắc chắn.
Tương lai kinh tế đêm Việt Nam sẽ cần thêm nhiều “đầu tàu” dẫn dắt, tạo ra những “chùm điểm” gắn kết thay vì chỉ có những điểm sáng đơn lẻ. Khi đó, toàn bộ ngành du lịch sẽ được nâng tầm và thu hút được những phân khúc khách cao cấp từ khắp thế giới.
Quan điểm của PGS.TS Trần Đình Thiên về kinh tế đêm mở ra góc nhìn sâu sắc về một xu hướng phát triển đầy tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức. Để thành công, Việt Nam cần có những “tay chơi lớn” đủ tầm vóc, sự hỗ trợ tích cực từ chính quyền và sự thay đổi nhận thức của cộng đồng. Khi tất cả các yếu tố này hội tụ, kinh tế đêm sẽ trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng tầm du lịch Việt Nam trên bản đồ thế giới. Thời điểm này, những nền tảng đã được các tập đoàn hàng đầu xây dựng tại các điểm đến trọng yếu sẽ là tiền đề vững chắc để nhân rộng mô hình thành công ra toàn quốc.
